EE (Extended Essay) Nedir?
IB/AP
Lisede Bir "Mini-Tez" Yazmak: 4000 Kelimelik Akademik Yolculuk
IB (International Baccalaureate) programının tam kalbinde yer alan Extended Essay (EE), yani Genişletilmiş Makale, bir öğrencinin lise hayatı boyunca yapacağı en ciddi, en kapsamlı ve en gurur verici akademik çalışmalardandır.
Extended Essay; öğrencinin kendi seçtiği bir ders ve konu üzerine, yaklaşık bir yıllık bir süreçte hazırladığı, 4000 kelime sınırına dayanan bağımsız bir araştırma makalesidir.
1. EE’nin Mantığı: Neden Bu Kadar Uzun?
Pek çok kişi "Neden bir lise öğrencisi 4000 kelime yazar?" diye sorabilir. EE’nin amacı öğrenciye şu üç şeyi öğretmektir:
Bağımsız Araştırma: Kütüphane ve veri tabanlarını bir profesyonel gibi kullanmak.
Akademik Yazım: Bilgiyi sadece sunmak değil; kaynak göstererek (Citations), etik kurallar çerçevesinde ve belirli bir argüman etrafında toplamak.
Derinleşme: Müfredatın yüzeysel geçtiği bir konunun en ince detayına kadar inmek.
2. Puanlama Sistemi: "3 Bonus Puan" ve Kader Ortaklığı
EE, tek başına bir not almaz; TOK (Bilgi Kuramı) dersi ile birleşerek diplomaya +3 ek puan sağlar.
EE ve TOK’tan aldığınız harf notları (A, B, C, D) bir matris üzerinde birleşir.
Dikkat: Eğer EE’den "E" (başarısız) alırsanız, diğer tüm dersleriniz 7 olsa bile IB diplomasını alamazsınız. Bu yüzden EE, ihmal edilmeyecek kadar ciddidir.
3. EE Süreci Nasıl İlerler? (Sıfırdan Yayına)
Bir EE’nin başarıyla tamamlanması için şu duraklardan geçilmesi gerekir:
Ders ve Danışman Seçimi: Öğrenci, aldığı 6 dersten birini seçer (Örn: Tarih, Ekonomi veya Fizik). Okuldan bir öğretmen "Supervisor" (Danışman) olarak atanır.
Araştırma Sorusu (Research Question): EE’nin en kritik adımıdır. Soru ne çok geniş olmalı (Örn: "2. Dünya Savaşı'nın nedenleri") ne de çok dar olmalıdır.
İdeal Örnek: "1929 Ekonomik Buhranı'nın New York tekstil sektörü üzerindeki etkileri."
Metodoloji: Veri nasıl toplanacak? Deney mi yapılacak, anket mi düzenlenecek, yoksa birincil kaynaklar mı taranacak?
Yazım ve Yansıma (Reflection): Öğrenci makaleyi yazarken, danışmanıyla 3 resmi görüşme (RPPF) yapar. Bu görüşmelerde öğrenci "Neler öğrendim, nerede zorlandım?" sorularına yanıt verir. IB bu yansımalara da puan verir.
Viva Voce: Makale bittiğinde danışmanla yapılan son bir sözlü mülakattır.
4. Üniversiteler Neden EE’ye Hayran?
UCL, Oxford veya Harvard gibi üniversiteler, başvuru dosyasında EE konusunu gördüklerinde şunu bilirler: "Bu öğrenci akademik referans vermeyi biliyor, uzun soluklu bir projeyi yönetebiliyor ve bir tezi savunabiliyor."Birçok öğrencimiz, üniversitedeki ilk yıllarında arkadaşları makale yazmakta zorlanırken, EE tecrübesi sayesinde bu süreci çok rahat atlatmaktadır.
5. Solitas Academy EE Sürecini Nasıl Kolaylaştırır?
Öğrencilerin çoğu EE sürecinde "kaybolmuş" hisseder. Biz bu devasa projeyi yönetilebilir parçalara bölüyoruz:
Doğru Soru Tasarımı: Öğrencinin ilgi duyduğu alanı, 4000 kelimeyi besleyecek ama odak noktasını kaybetmeyecek bir "Araştırma Sorusu"na dönüştürüyoruz.
Kaynak Yönetimi Desteği: Akademik makalelere (JSTOR, Google Scholar vb.) nasıl ulaşılacağını ve MLA/APA formatında nasıl referans verileceğini öğretiyoruz.
Yapısal Kontrol: Makalenin akışını, argümanların gücünü ve akademik dilin kalitesini, IB kriterlerine (Criterion A-E) göre denetliyoruz.
Motivasyon ve Zaman Planlaması: 1 yıla yayılan bu süreçte "procrastination" (erteleme) tuzağına düşmemeleri için bir teslim takvimi oluşturuyoruz.
